Oryantiring nedir?
Harita ve Pusula ile yön bulmaya çalışan bir Oryantiring yarışmacısı
Oryantiring; özel olarak kurgulanmış olan doğal bir parkurda, harita ve pusula yardımı ile yön bularak, en kısa zamanda turuncu-beyaz bayrakların bulunduğu kontrol noktalarına ulaşmayı hedefleyen bir spor dalıdır. Herkesin katılabileceği bu spor dalında başarı gösterebilmek için, hem fiziksel hem zihinsel anlamda sürekli aktif ve tam konsantrasyon halinde olmak gerekir. İşaretlenmiş bir parkur ve takip edilecek bir lider yoktur, yarışmacı kendi başının çaresine bakar. Yarışmacının hızla koşması, koşarken düşünmesi, haritayı ve pusulayı takip etmesi ama bir başka yarışmacının peşine takılarak kolaya kaçmaması gerekirken kaybolmaması da önemlidir. Yarışmacılar kontrol noktalarına ulaştıklarında, yanlarında taşıdıkları özel fişlere basarak kontrol noktasına ulaştıklarını kanıtlamış olurlar.
Oryantiring Tarihi
Peribacalarının arasında elinde işaret fişeği tutan bir bayan | Foto: Mustafa Taşkın
1890’larda İsveç’te askeri bir antrenman şeklinde başlamıştır ve 1950’lere kadarki süreçte İskandinavya sınırları dışına çıkmamıştır. İsveç ordusundan bir binbaşı tarafından yaygınlaştırılmaya çalışılmış, yaygınlaşma süreci, önceleri yavaş olsa da oryantiring sporu zamanla tüm dünyada bir spor dalı olarak kabul edilmiştir. 1960 yıllarında Britanya, Kanada ve Avustralya’da ilgi görmüş, 1970 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri ve Yeni Zelanda’ya, 1981 yıllarında ise Güney Afrika’ya kadar ilerlemiştir.
Uluslararası Oryantiring Federasyonu, 1961 yılında, 10 ülkenin katılımı ile kurulmuştur. Norveç’te 1962 yılında yapılan ilk dünya şampiyonası, Avrupa ülkeleri dışında üye ülkesi bulunmadığı için Avrupa Şampiyonası adı ile yapılmıştır. Uluslararası Oryantiring Federasyonu bu gün Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 60’tan fazla üye ülkeye sahiptir.
Türkiye’de Oryantiring
Oryantiring yapan bir grup maceraperest
Türkiye, oryantiring alanında, 2001 yılında resmi örgütlenmeye başlamış. 2002 yılında, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Dağcılık Federasyonu’na bağlı olarak Oryantiring Asbaşkanlığı kurulmuş. Resmi tarihler 2001’i işaret etse de Türkiye’nin oryantiring serüveni biraz daha eskiye dayanıyor.
1970’li yıllardan beri Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı kurumlar ve kimi kamu kurumlarınca yapılmasının yanı sıra 1999’da halkın katılımı ile oryantiring grupları kurularak Ankara ve İstanbul’da faaliyet göstermiştir.
2004 yılında Oryantiring Asbaşkanlığı’nın, İzcilik Federasyonu’na bağlanmasının ardından, 19 Haziran 2006’da kurulan Oryantiring Federasyonu’na bağlanmıştır. 2007 Mart ayında özerk federasyon olarak birinci genel kurulunu düzenlemiştir.
Uluslararası katılıma sahne olmuş olan Antalya ve İstanbul 5 gün yarışları Türkiye’deki en önemli oryantiring faaliyetleridir. 2011 yarış sezonu itibariyle, Kapadokya, dünya şampiyonasına puan veren oryantiring yarışlarına katılmıştır.
Peribacalarının arasındaki patikada yürüyen bir bayan | Foto: Mustafa Taşkın
Oryantiring Çeşitleri
Genellikle ormanlık arazilerde, park ve kapalı alanlarda yapılan oryantiring sporunun farklı sınıflandırma yöntemleri var. Yapıldığı yere göre karada, suda, havada yapılan oryantiring; yapıldığı zamana göre gece veya gündüz yapılan oryantiring gibi. Ancak dünyada dört temel oryantiring disiplini bulunuyor. Koşarak oryantiring, dağ bisikleti ile oryantiring, kayak ile ve tekerlekli sandalyeye uygun patikada oryantiring. Türkiye’de sadece koşarak oryantiring için şampiyona düzenlenmektedir.
Kapadokya’da Oryantiring
Kapadokya zaman zaman oryantiring yarışlarına ev sahipliği yapmaktadır. Kapadokya’nın eşsiz doğası, oryantiring için müthiş bir parkur oluşturuyor. Peribacaları ve engebelerle dolu vadiler, Kapadokya oryantiring yarışlarını özel kılan unsurlardan. Oryantiring tutkunları ve oryantiring ile tanışmak isteyenler, Kapadokya doğasında unutulmaz bir maceraya atılıyor.
